CompetentiegerichtLeren.webBlad.info
Onmisbare informatie over een andere visie op leren

Meest bekeken
>Een competentiegerichte aanpak


Recente artikelen
>Een competentiegerichte aanpak
Alle artikelen


HBO Milieukunde zet competenties centraal

De zes HBO milieukundeopleidingen slaan de handen ineen. Om de versnippering tegen te gaan, komt er één type opleiding, die milieukundig ingenieurs aflevert met eenzelfde set competenties. Bovenaan staat het integraal denken. Competentiegericht onderwijs betekent meer assessments, minder kennisverwerving en een betere aansluiting met de beroepspraktijk en het bedrijfsleven.

Kan luisteren en onderhandelen, handelt ethisch, analyseert feilloos milieu- en duurzaamheidsaspecten van producten, geeft richting en sturing aan anderen en laat  blijken goed geïnformeerd te zijn over organisatorische, maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Dit zijn enkele van de competenties waarover een HBO milieukundig ingenieur moet beschikken, zegt Michiel Van Mil, adviseur van ONI Consult. Hij stelde in opdracht van de Vereniging HBO-Raad, Intersectoraal Overleg Milieukunde, een beroepsprofiel op voor een HBO milieukundig ingenieur. 'De milieukundeopleidingen kampen met een aantal problemen', vertelt Van Mil. 'De belangstelling daalt, waardoor sommige opleidingen de deuren hebben moeten sluiten. Nederland telt nu zes opleidingen met de stempel milieu, maar het aanbod is te versnipperd. De studies hanteren verschillende eindtermen en toegangsvoorwaarden, wat een onoverzichtelijk beeld geeft voor werkgevers en aankomende studenten. Neem bijvoorbeeld een afgestudeerd milieutechnoloog aan de Hogeschool Den Bosch en een milieukundige van het Van Hall Instituut, met afstudeerrichting milieutechnologie. Wat is het verschil? Dat is moeilijk uit te leggen.'
De Verkenningscommissie Milieuopleidingen, aangesteld door de HBO-Raad, besloot in 2000: de milieuopleidingen zijn nog niet overbodig, mits er meer aandacht is voor duurzaamheid. Daarnaast: voeg de opleidingen samen tot één milieuopleiding, noem ze allen milieukunde, en baseer de inhoud op een nieuw beroepsprofiel. Van Mil legt uit: 'Het beroepsprofiel geeft de kwalificaties aan waaraan een afgestudeerde milieukundig ingenieur, als beginnend beroepsbeoefenaar, moet voldoen.'

Torenvalkblik

Voor het opstellen van het beroepsprofiel maakte Van Mil gebruik van de ervaringen van oud-studenten. Vijfentwintig jonge afgestudeerden zocht hij op, en vroeg naar de benodigde vaardigheden. Eén van hen, Mike Mannaart, afgestudeerd in Delft, werkt als procesmanager bij de Millieudienst IJmond. Hij vindt 'een brede kennis' belangrijk, naast competenties als kunnen schakelen tussen diverse vakgebieden, flexibiliteit en doorzettingsvermogen. Ook Hester Faber, afgestudeerd aan het Van Hall Instituut en thans werkzaam bij DHV, heeft het over milieu in brede zin, het verder kijken dan je neus lang is en het verkennen van zijstraten. De brede kijk staat bovenaan Van Mils lijst met competenties. Hij noemt het de torenvalkblik. 'Milieukundigen moeten, nog meer dan vroeger, in staat zijn situaties van alle kanten te benaderen. De trend van duurzaamheid vraagt om een bredere invalshoek, die meer omvat dan alleen milieu. Bovendien genieten milieuvraagstukken niet meer vanzelfsprekend prioriteit in de samenleving. Dat betekent dat je verbanden moet kunnen leggen met andere beleidsvelden.' Ter illustratie vertelt hij het verhaal van oud-student Tom Voskamp, afgestudeerd aan Saxion Hogeschool IJselland en tegenwoordig adviseur bij het Waterschap Regge en Dinkel. 'Voskamp begon met een verordening om drainage uit landbouwgebieden tegen te gaan, en kwam uiteindelijk uit bij integraal waterbeheer, met steun van alle belanghebbenden. Hij kon het probleem in een breder perspectief plaatsen. Dat vraagt een brede kijk, gevoel voor verhoudingen en communicatieve vaardigheden.' Niet alleen de oud-studenten bepaalden het beroepsprofiel. Van Mil besprak de ervaringen met toonaangevende mensen in het milieu- en duurzaamheidsveld.  

Competentiegericht

Het beroepsprofiel vormt het fundament van de nieuwe milieukundeopleiding. Dat vraagt om een omslag. 'Het onderwijs was tot voor kort teveel leerstofgericht', vindt Van Mil. Competentiegericht onderwijs is tegenwoordig hét paradigma in het onderwijs. Niet zozeer het zoveel mogelijk opdoen van vakkennis, maar juist het verwerven van de vaardigheden die nodig zijn tijdens werksituaties. 'Bij het toetsen van de resultaten van competentiegericht onderwijs staan de assessments centraal, en dus minder de klassieke tentamens. De opleiding creëert werksituaties, waarin de student zijn effectieve gedrag laat zien. Drie keer in een opleiding zou zo'n assessment kunnen plaatsvinden: in het begin, voordat de student op stage gaat en als eindexamen. De meesterproef.'
Voor een aardverschuiving zal de nieuwe aanpak niet zorgen. 'Wij hebben al eerder stappen in deze richting gezet, vooral bij onze duale deeltijdopleidingen', vertelt Bert Schutte, opleidingsdirecteur milieukunde van het Van Hall Instituut. 'Maar meer dan voorheen, zullen vanaf volgend jaar de competenties sturend zijn. Voor de docent wordt dat zeker wennen. Minder uitgaan van lesstof, meer van de praktijk en wat de student wil. Je zegt dan niet: 'een student moet zes zuiveringstechnieken kennen', maar 'de student is adviseur op het gebied van zuiveringstechnologie en welke competenties heeft hij daarvoor nodig'. Eén daarvan is het leren van de zuiveringstechnieken, naast bijvoorbeeld het overleggen met mensen die gaan over het geld. Niet alleen de docent zal zich moeten aanpassen. De student zal duidelijker dan voorheen moeten definiëren wat hij of zij wil. Dat kan met assessments en het opbouwen van een portfolio.' Schutte wijst op het gevaar dat kennisverwerving teveel naar de achtergrond kan verdwijnen. 'We moeten oppassen dat er geen gat ontstaat in de kennis. Een ander knelpunt is dat meer maatwerk kan leiden tot organisatieproblemen. Wat bijvoorbeeld als alle studenten hetzelfde willen of juist iedereen iets anders?'

Gereedschapskist

Eén beroepsprofiel voor alle opleidingen betekent niet dat er geen verschillen blijven. Schutte: 'Elke opleiding heeft zijn eigen specialisatie, zijn eigen aandachtsveld. Dat blijft zo. Iedereen is milieukundige, beschikt over de torenvalkblik, maar desondanks verschilt de gereedschapskist. In Deventer bekijken ze het milieu bijvoorbeeld meer vanuit de maatschappij-wetenschappelijke hoek, bij ons in Leeuwarden meer vanuit de exacte hoek. Die verschillen blijven.'


zoek
info
contact
rss

CompetentiegerichtLeren actueel

Overige webBladen
Nieuw: webBlad over Zwangerschap, met..
>Sterfte baby's rond geboorte
>Zwangere ondernemer moet uitkering krijgen
>Helft pilgebruikers opgelucht bij menstruatie

© 2017 webBlad.info   Free counter and web stats